Hanes

STORI´R SELD – eisteddwch yn gyffordduso

Mae´r seld bob amser yn f´atgoffa o fy mhlentyndod gartref ar y fferm deuluol – fel y gwna sŵn cysurlon drws yr Aga´n cau. I gychwyn, dylwn egluro i bawb sy´n byw tu hwnt i orllewin Cymru beth yw seld. Seld yw´r term llafar am ddreser bren – canolbwynt pob cegin fferm draddodiadol Gymreig. Byddai nifer o bobl yn sgleinio´u seld yn ddiddiwedd a´i defnyddio i arddangos eu llestri gorau, ond dodrefnyn ymarferol a ddefnyddiwyd yn ddyddiol oedd hi i ni. Teimlai ein seld fel aelod o´r teulu, os yw hynny´n bosibl i ddarn o dderw. Dim ond un peth oedd ar fy meddwl ar ôl gadael y fferm a phriodi, na – nid fy ngŵr, ond bod yn berchen ar seld fy hun. Doedden ni ddim yn gallu fforddio seld newydd sbon nac un hynafol hyfryd felly dyma bori drwy dudalennau ´The Exchange and Mart´ a gweld bod un yn cael ei hysbysebu ger Aberpennar yng Nghymoedd De Cymru.

Llusgais Gareth (fy ngŵr) yno heb ystyried maint ein cerbyd a phenderfynu ar ôl peth pwyso a mesur mai´r seld bondigrybwyll fyddai´n dodrefnyn teuluol cyntaf. Dywedodd Gareth, sydd wastad yn ymarferol, “Does ´na´m gobaith ffitio honna´n y car,” (ymadrodd sydd bellach yn rhan o´r teulu fel y seld ei hun). Gareth oedd yn iawn wrth gwrs, ond pwy ddywedodd bod yn rhaid rhoi´r seld YN y car?! Dyma ni´n clymu dwy ran y ddreser i do ein Volkswagen Beetle ac anelu am adre yn fodlon ein byd ar hyd yr A470 i´n tŷ teras bach yng Nghaerdydd. Roedd popeth yn iawn nes i´r car ddod i stop sydyn o flaen y goleuadau traffig popeth ond y ddreser! Ymhen amser fe gyrhaeddon ni ben ein taith yng Nghaerdydd – heb glwyfo na lladd neb ar y ffordd a´r ddreser yn dal i fod mewn dim ond dau ddarn. Ers hynny, mae´r seld wedi gorfod addasu i ddiwallu anghenion ein bywyd teuluol oedd yn amrywio o storio teganau´r plant i gadw´n trysorau teuluol a llwyth o CDs erbyn heddiw. Mae hi wedi cael sawl côt o baent dros y blynyddoedd, a dwi´n eithaf siŵr mai´r paent yw´r unig beth sy´n ei dal hi gyda´i gilydd erbyn hyn… Mae´r plant yn cael braw pan fyddwn ni´n sôn am gael gwared â´n ffrind mynwesol. Wrth grafu pen yn ceisio meddwl am enw ar gyfer ein cwmni, roedden ni´n meddwl bod seld yn enw addas a chartrefol – yn enwedig gan fy mod i´n Gymraes sy´n hoffi addurno cartrefi fel mae´r hen ddreser Gymreig wedi´i gwneud dros y canrifoedd – SELD oedd yr unig ddewis i ni!